Rhodiumprijs Vandaag met Grafiek

De bekendste rhodiumquotering ter wereld is de Johnson Matthey Base Price: wat het bedrijf zijn groothandelsklanten biedt, vastgesteld door zijn eigen handelsdesks, voor spons met minimaal 99,9 % zuiverheid.

Umicore is even expliciet: “Prices shown on our websites thus are of pure statistical nature and must be looked at as indications only.” Heraeus publiceert een vergelijkbare tabel, alleen gevuld tijdens de openingstijden van zijn Duitse desk.

Eén stap naar standaardisatie: in januari 2023 voerde de London Platinum and Palladium Market een accreditatie voor rhodiumspons in. Rhodium heeft daarmee een leveringsnorm — nog altijd geen referentieprijs: een koper kan nagaan wát hij krijgt, niet wat dat waard is.

In een driewegkatalysator reduceert rhodium stikstofoxiden tot stikstof, terwijl platina en palladium oxideren. Voor die reductiestap bestaat geen gelijkwaardig vervangend metaal.

Het substitutierisico komt dus uit de aandrijflijn, niet van een ander metaal: een accu-elektrische auto heeft geen driewegkatalysator. In Europa gaat 93 % van het verwerkte rhodium in katalysatoren,.

• ◆ Pt-Rh-gaasnetten voor de oxidatie van ammoniak tot salpeterzuur, de grondstof voor kunstmest. De legering bevat 3 % tot 10 % rhodium.
• ◆ Homogene rhodiumkatalysatoren voor hydroformylering en voor carbonylering in het Monsanto-proces naar azijnzuur.

Pt-Rh-legeringen vormen de roerwerken, plunjers en spindoppen voor technisch glas, glasvezel en displayglas. Het beslissende detail: het rhodiumgehalte is instelbaar en loopt van 5 % tot 20 %, afhankelijk van het prijsverschil met platina.

De glasindustrie is dus de enige plek waar een hogere rhodiumprijs het verbruik meetbaar verlaagt — en een lagere prijs het verhoogt.

Pt-Rh-thermokoppels (types R, S en B) zijn de maatstaf voor hogetemperatuurmeting, bruikbaar tot ongeveer 1.700 °C. Rhodium en rhodium-rutheniumlagen gaan op contacten en connectoren.

Het rhodineren van sieraden is de toepassing die de meeste lezers in handen hebben gehad. Rhodium wordt daarbij galvanisch opgebracht, niet gelegeerd; er bestaat dus geen rhodiumtegenhanger van 750 goud of 925 zilver. In de statistiek staat dit onder “Overig”: er bestaat geen onderbouwd volume, en deze pagina noemt er geen.

Eén getal ontbreekt met opzet: een eigen korstgehalte voor rhodium. De IPA geeft ongeveer 1,5 ppb voor alle platinagroepmetalen samen, en de waarde per element is identiek voor rhodium, ruthenium en iridium — een opvulwaarde, geen meting.

Rhodium wordt nergens als hoofdproduct gewonnen; het is bijproduct van de mand platinagroepmetalen, naar massa ongeveer 5 % daarvan. Ter verhouding: tegenover de 21,8 ton primair rhodium van 2025 staat ongeveer 170 ton platina en 190 ton palladium.

Wat de beschikbaarheid bepaalt, is de laag die wordt gewonnen. Het Bushveld-complex kent twee hoofdhorizonten:

• ◆ Het Merensky-rif — gehalten van 4 tot 7 g/t op 6E-basis. Verhoudingsgewijs arm aan rhodium.
• ◆ Het chromiethoudende UG2-rif — lagere totaalgehalten, maar duidelijk hogere gehalten rhodium, ruthenium en iridium; die drie kunnen samen meer dan 20 % van het totale gehalte platinagroepmetalen beslaan. UG2 heeft de hoogste rhodiumconcentratie van alle dragende ertsen.

En zelfs als het kapitaal reageert, volgt de tijd niet: 8 tot 18 maanden om een bestaande locatie te herstarten, 3 tot 4 jaar voor een nieuw ondiep project, 6 tot 8 jaar voor een diepe schacht. Een prijssignaal levert dus pas na jaren extra aanbod op.

Het primaire aanbod van 2025 kwam uit op 701.000 ounces, oftewel 21,8 ton; de productie heeft zich “de afgelopen drie jaar rond 22 ton gehandhaafd”. Het belangrijkste is die vlakheid: drie prijsregimes volgden elkaar op zonder dat er iets veranderde aan wat er uit de grond kwam.

Wat de productie in 2025 werkelijk remde, waren het weer en mijnsluitingen: regenval legde een deel van Amandelbult maandenlang stil, bij Bokoni werd de winning opgeschort.

Het secundaire aanbod kwam in 2025 uit op 312.000 ounces (9,7 ton), volledig uit gebruikte autokatalysatoren — 30,8 % van het totale aanbod.

Eén voorbehoud ontbreekt bijna altijd: deze cijfers gaan alleen over recycling in de open kringloop. Volgens Johnson Matthey is de gesloten kringloop ongeveer 75 % van alle rhodiumrecycling — metaal dat bij zijn eigenaar blijft en de markt nooit bereikt. “Ongeveer een derde komt uit recycling” beschrijft dus alleen het verhandelde deel; dát deel maakt de prijs.

• ◆ Het verschil tussen inkoop en verkoop is de belangrijkste kostenpost. Gemeten over 142 quoteringsdagen lag de inkoopprijs 15,0 % onder de verkoopprijs: op dezelfde dag kopen en verkopen kost 15 %, vóór belasting. Bij platina 7,0 %.
• ◆ Er bestaat geen beleggingsmunt van een staat. De handel verloopt in baren, korrels en spons. Dat sluit ook feitelijk de route af die bij andere metalen via tweedehands verzamelmunten loopt.
• ◆ Gehalte en vorm doen ertoe bij de wederverkoop. De LPPM-accreditatie richt zich op raffinadeurs, niet op een baar voor particulieren; een koper vraagt om de documentatie van de raffinadeur.
• ◆ Verkopen betekent de ene koper vinden. Geen beurs neemt het aanbod op; de realistische tegenpartij is een raffinadeur of gespecialiseerde handelaar, tegen diens inkoopprijs van die dag.

Rhodium heeft één goed gedocumenteerd product dat door fysiek metaal wordt gedekt: het 1nvest Rhodium ETF in Johannesburg, cijfers per 31 december 2025.

Twee voorbehouden voor wie aandelen als vervanging gebruikt. De koers volgt rhodium maar indirect, omdat rhodium één bestanddeel van de 4E-mand is. En de risico's die deze aandelen domineren hebben niets met rhodium te maken.

• ◆ Illiquiditeit. Geen beursnotering, geen termijncontract, geen afdekkingsinstrument. Industriële verbruikers leggen hun inkoop per contract vast; een particulier heeft die mogelijkheid niet.
• ◆ Een transactieverschil van 15,0 %, gemeten over 142 quoteringsdagen in 2026, constant en niet onderhandelbaar.
• ◆ Een structurele breuk in de aandrijflijn. Accu-elektrische auto's hebben geen driewegkatalysator nodig — het substitutierisico voor de lange termijn.
• ◆ Vastgelegde dalingen. Min 90 % in viereneenhalve maand in 2008, en min 77 % op jaargemiddelde tussen 2021 en 2024.

Fysiek rhodium draagt het algemene tarief van 21 %: art. 9, eerste lid, Wet op de omzetbelasting 1968 luidt “De belasting bedraagt 21 percent.” Het verlaagde tarief van 9 % bereikt geen enkel metaal als metaal.

De vrijstelling voor beleggingsgoud staat in art. 28k Wet OB 1968, binnen Hoofdstuk V, Afdeling 6; wat beleggingsgoud is, bepaalt art. 28j, eerste lid: uitsluitend goud, staven van ten minste 995/1000 en gouden munten van ten minste 900/1000 van na 1800.

Daarmee is de uitkomst sluitend: rhodium valt niet onder de regeling, en er is geen parallelle bepaling — een beleggingsrhodium kent het Nederlandse recht niet. Ook de Europese grondslag, de artikelen 344 tot en met 346 van richtlijn 2006/112/EG, kent niets anders dan goud. De invoer is daarom belast met 21 %, die van beleggingsgoud onder art. 28k vrijgesteld.

De Nederlandse verschilbelasting heet margeregeling, de aanvullende variant aanvullende margeregeling (art. 28c Wet OB 1968). De verwijzing bestaat uit twee schakels die altijd samen moeten worden genoemd.

Art. 2a, eerste lid, onderdeel l, Wet OB 1968 omschrijft gebruikte goederen en haalt daar “bij ministeriële regeling aan te wijzen edele metalen en edelstenen” uit — maar de wet noemt die metalen niet zelf, zij delegeert. De opsomming staat in art. 4, eerste lid, Uitvoeringsbeschikking omzetbelasting 1968: aangewezen zijn onbewerkte edele metalen (GN-code 7106, 7108, 7110 en 7112).

Rhodium valt in ruwe vorm onder GN-code 7110, zijn schroot onder 7112. Het is dus door een goederencode en niet door een metaalnaam uit het begrip gebruikte goederen gehaald en kan nooit margegoed zijn — niet “vrijgesteld” van de margeregeling, maar buiten het begrip waarmee zij begint.

Blijft de muntenroute: art. 2a, eerste lid, onderdeel m verwijst via art. 4, tweede lid naar bijlage J, punt 2.b, verzamelobjecten met numismatisch belang. Voor rhodium is die route leeg, want er is geen wettige betaalmunt van rhodium bekend; de fictie van art. 28j, tweede lid is een goudregel.

Wie rhodiumprijzen zonder btw ziet staan, leest een zakelijke prijs. Twee regelingen verklaren dat, en geen van beide is een voordeel voor een particulier.

• ◆ De goudverlegging bereikt rhodium niet. Art. 24ba, eerste lid, onderdeel b, Uitvoeringsbesluit omzetbelasting 1968 verlegt de heffing bij levering van “goud of een halffabrikaat met een zuiverheid van ten minste 325/1000”. Het sleutelwoord is goud — een metaalnaam, geen goederencode.
• ◆ De schrootverlegging wél, en zij is metaalneutraal. Art. 24bb, eerste lid, Uitvoeringsbesluit wijst de levering aan een ondernemer aan van afval en schroot van ferro- en non-ferroproducten. De opsomming bestaat uit woorden, niet uit goederencodes, en “non-ferro” omvat de platinagroepmetalen — dus ook rhodiumschroot. Alleen tussen ondernemers.
• ◆ Het btw-entrepot is een groothandelsinstrument. Via tabel II, onderdeel a, post 8 Wet OB 1968 en art. 36b Uitvoeringsbeschikking hoort bijlage K bij de aangewezen goederen, die “Platina, onbewerkt, halfbewerkt of in poedervorm” onder 7110 noemt — een goederencode, zodat rhodium erin valt. Maar het nultarief geldt alleen binnen een entrepot en tussen ondernemers.

Eerste vaststelling: de verkoop is geen belastbaar feit. Voor een particulier bestaat geen bepaling die de winst op de verkoop van fysiek edelmetaal treft. Die winst is dus niet “vrijgesteld” — een vrijstelling veronderstelt een bepaling die eerst heft en daarna vrijlaat; hier is er niets dat heft. Een termijn, een drempelbedrag voor de winst, een keuze tussen twee regimes — daarvan bestaat hier geen enkele tegenhanger.

Tweede vaststelling: het bezit is wél belast, en elk jaar opnieuw. Art. 5.3, tweede lid, Wet IB 2001 rekent tot de bezittingen de “roerende zaken” die niet voor persoonlijke doeleinden worden gebruikt, en ook die wél zo worden gebruikt maar hoofdzakelijk als belegging dienen — geen metaalnaam, geen goederencode, geen lijst. Rhodium valt daarmee in overige bezittingen van box 3.

De twee uitzonderingen binnen box 3 helpen bij beleggingsmetaal niet, en zij zijn juridisch twee verschillende dingen. Roerende zaken voor eigen gebruik is een uitzondering binnen de omschrijving van de bezittingen zelf: zo'n zaak is niet eens bezitting, en beleggingsmetaal is geen gebruiksgoed. Voorwerpen van kunst en wetenschap (art. 5.8 Wet IB 2001) is daarentegen een echte vrijstelling: wél bezitting, daarna vrijgelaten — maar uitdrukkelijk niet “als u deze vooral als belegging hebt”. “Het valt er niet onder” en “het is vrijgesteld” zijn geen synoniemen.

Sinds juli 2025 kan wie aannemelijk maakt dat zijn werkelijk rendement lager is dan het forfait, dat rendement laten aanhouden. De Wet tegenbewijsregeling box 3 (Stb. 2025, 195 en Stb. 2025, 196, Kamerstukken 36706) voegde afdeling 5.6 met de artikelen 5.25 tot en met 5.36 toe; art. 5.26 omschrijft het werkelijk rendement als reguliere voordelen plus vermogensaanwas.

• ◆ Niet-gerealiseerde waardeveranderingen tellen mee. De vermogensaanwas is de waardestijging of -daling van uw bezittingen; een verkoop is niet nodig.
• ◆ Kosten zijn niet aftrekbaar. Niet die van aan- en verkoop, en niet die van opslag, kluis of verzekering. Wie leest dat kluishuur aftrekbaar is, leest iets wat hier niet geldt.
• ◆ De enige uitzondering is de betaalde rente op een box-3-schuld.
• ◆ Geen verrekening tussen jaren. Een negatief rendement in het ene jaar mag niet met een ander jaar worden verrekend — vooruit noch achteruit.
• ◆ Het heffingvrij vermogen wordt niet toegepast, en gekeken wordt naar het werkelijk rendement over uw hele box-3-vermogen.

Praktisch: voor 2017 tot en met 2024 bestaat het formulier Opgaaf werkelijk rendement; vanaf belastingjaar 2025 is er geen apart formulier meer. Doorgeven is niet verplicht — de Belastingdienst rekent beide varianten en gebruikt de voordeligste.

De Hoge Raad heeft het forfaitaire stelsel onhoudbaar geacht voor zover het werkelijke rendement lager was dan het forfait, in strijd met het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens: HR 24 december 2021, ECLI:NL:HR:2021:1963 — het kerstarrest — en HR 6 juni 2024, ECLI:NL:HR:2024:704. Daarop opende de wetgever het tegenbewijs.

wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 (36748) is door de Tweede Kamer aangenomen, maar de Eerste Kamer heeft er niet over gestemd en het staat niet in het Staatsblad. De koers is een novelle: per 2028 voor financiële instrumenten, pas in 2030 voor de overige vermogensbestanddelen.

• ◆ Contant geld: onder de grens vrij, erboven verboden. Art. 1f Wwft, ingevoegd door de Wet plan van aanpak witwassen (Stb. 2025, 262, in werking bij Stb. 2025, 362), verbiedt contante betalingen voor goederen van € 3.000 of meer — aannemen en doen. “Boven de drempel moet u zich legitimeren” is dubbel onjuist: er is geen legitimatieplicht, en erboven is contant geld niet meldingsplichtig maar onrechtmatig.
• ◆ Geen keurteken voor rhodium. De keurplicht rust op art. 2, eerste lid, Waarborgwet 2019 en geldt alleen voor platina, goud en zilver. Er is dus geen Nederlands keurteken en geen wettelijk minimumgehalte voor rhodium; de documentatie van de raffinadeur neemt die plaats in. (Geldend is de Waarborgwet 2019; de wet van 1986 is per 1 juli 2020 vervallen, Stb. 2020, 205.)
• ◆ Kantelpunt één: van box 3 naar box 1. Wordt het verhandelen een werkzaamheid met arbeid die voorzienbaar voordeel oplevert — meer dan normaal vermogensbeheer — dan valt het resultaat als resultaat uit overige werkzaamheden in box 1 (artikelen 3.90 en 3.91 Wet IB 2001). Er is geen wettelijke en geen gepubliceerde grens: geen aantal transacties, geen omzet, geen bezitsduur.
• ◆ Kantelpunt twee: ondernemer voor de btw — een ánder kantelpunt. Art. 7 Wet OB 1968: “Ondernemer is ieder die een bedrijf zelfstandig uitoefent.” Wie dat wordt, verkoopt rhodium met 21 % btw. Deze grens is niet dezelfde als de eerste, en ook hier is er geen getal.

Deze uiteenzetting is geen belastingadvies; zij beschrijft de stand van de wettekst. Over uw aangifte beslist de Belastingdienst.