Reflectievermogen
Ook: Reflectiviteit, Reflectiegraad, Reflectance
Het reflectievermogen (reflectiviteit) van een metaal geeft aan welk deel van het invallende licht zijn oppervlak terugkaatst, en is verantwoordelijk voor de karakteristieke metaalglans van goud, zilver en co.
Het reflectievermogen (ook: reflectiegraad of reflectiviteit) beschrijft het deel van het invallende elektromagnetische licht dat een materiaaloppervlak terugkaatst, zonder het te absorberen of te transmitteren. Het wordt aangegeven als een dimensieloze waarde tussen 0 en 1 – of als percentage – en is sterk golflengteafhankelijk.
Fysische achtergrond
Treft licht een gepolijst metaaloppervlak, dan treden fotonen in wisselwerking met het vrije elektronengas van het metaal. De collectieve trilling van deze geleidingselektronen (plasmatrilling) bepaalt welke golflengten worden geabsorbeerd en welke gereflecteerd. Ligt de plasmafrequentie boven het zichtbare spectrum, dan lijkt het metaal zilverachtig wit (bijv. zilver en platina). Goud daarentegen absorbeert kortgolvige blauwe delen sterker – vandaar zijn karakteristieke geelkleuring.
De basisformule voor loodrechte inval luidt (Fresnel):
R = |( n - 1 ) / ( n + 1 )|²
waarbij n de complexe brekingsindex van het metaal is (n = n₀ + i·k, met extinctiecoëfficiënt k).
Vergelijking van de edelmetalen
| Metaal | Reflectiegraad bij 550 nm | Bijzonderheid |
|---|---|---|
| Zilver | ≈ 99 % | Hoogste waarde van alle metalen in het zichtbare |
| Rhodium | ≈ 80 % | Daarom als rhodineren op sieraden |
| Platina | ≈ 73 % | Gelijkmatig over het spectrum |
| Goud | ≈ 70–73 % | Afname in het blauw-/groenbereik → geeltint |
| Palladium | ≈ 67 % | Matgrijze glans |
| Koper | ≈ 50–55 % | Rood-oranje schittering (in het rood > 90 %) |
Praktische betekenis voor edelmetaalkopers
Echtheidscontrole: een vers gepolijst zilverstuk kaatst nagenoeg al het zichtbare licht terug. Abnormale matheid of kleurafwijkingen kunnen op vervalsingen of minderwaardige legeringen wijzen – aanvullend op dichtheidsbepaling en röntgenfluorescentieanalyse.
Industriële toepassing: zilver wordt vanwege zijn superieure reflectiviteit toegepast in zonnespiegels, telescopen en high-end coatings. Gouden infraroodspiegels komen in de ruimtevaart en medische techniek van pas, omdat goud langgolvige IR-straling (> 700 nm) voor meer dan 97 % reflecteert.
Optische muntkwaliteit: bij proofmunten (polierte Platte) wordt het oppervlak op maximaal reflectievermogen hoogglanzend gepolijst – een wezenlijk kwaliteitskenmerk naast fijngehalte en ruwgewicht.
Kort samengevat
Zilver is het sterkste reflectiemetaal in het zichtbare bereik met tot 99 %, gevolgd door rhodium, platina en goud – een fysisch kenmerk dat van echtheidscontrole tot zonne-energie praktische relevantie bezit.