Double / goud-double
Ook: Double, Gold-filled, Rolled gold, Doublé
Goud-double is een kern van onedel basismetaal (meestal messing of koper) die door warmwalsen mechanisch stevig wordt verbonden met een dikke goudlaag – in tegenstelling tot elektrolytische vergulding.
Goud-double (ook doublé, Engels gold filled of rolled gold) is een verbondmateriaal waarbij een relatief dikke goudlaag door mechanisch warmwalsen of persen duurzaam wordt verbonden met een onedel dragermateriaal – in de regel messing, koper of nieuwzilver. Het resultaat is optisch nauwelijks te onderscheiden van massief goud, maar bevat slechts een fractie van de goudwaarde.
Vervaardiging en opbouw
Bij het double-procedé wordt een goudplaat (meestal een legering van 333 tot 750) bij hoge temperatuur samengewalst met het basismetaal, tot beide lagen een onoplosbare metallische binding aangaan. De goudlaag maakt ten minste 1/20 van het totaalgewicht uit (Amerikaanse gold-filled-norm) en is met 20–100 micrometer duidelijk dikker dan een galvanische vergulding (0,1–5 µm). Deze laagdikte geeft goud-double een aanzienlijk betere slijtvastheid.
Afbakening: double, vergulding, doublé
| Kenmerk | Goud-double | Galvanische vergulding | Massief goud |
|---|---|---|---|
| Verbinding | Mechanisch (walsen) | Elektrolytisch | Monolithisch |
| Laagdikte | 20–100 µm | 0,1–5 µm | Vol materiaal |
| Goudaandeel in gewicht | ca. 5 % | < 0,1 % | 100 % |
| Duurzaamheid | Hoog (jaren tot decennia) | Gering tot matig | Blijvend |
| Fijngehalte totaal | Onder 333 ‰ | Onder 333 ‰ | Afhankelijk van legering |
Belangrijk: Omdat het fijngehalte van het totale stuk in de regel onder 333 promille ligt, geldt goud-double niet als edelmetaal en mag het niet met een keurstempel voor echt goud worden voorzien.
Kenmerking en rechtspositie
In Nederland en de EU moet goud-double duidelijk als zodanig zijn gekenmerkt – typische opschriften zijn GF (gold filled), RG (rolled gold), Doublé of een aanduiding als 20/1000 GF 14K. Een misleidende aanduiding als "goud" of een echt goudkeurstempel is verboden. In de VS regelen de FTC Jewelry Guides de minimumeisen aan gold-filled-sieraden.
De werkelijke materiaalwaarde kunt u met de smeltwaardecalculator inschatten – bij double-stukken is echter alleen het gewicht van de goudlaag relevant, niet het totaalgewicht. Of een stuk werkelijk double of toch massief goud is, blijkt uit de echtheidscontrole of een professionele strijkproef/zuurtest bij de juwelier.
Formules voor het goudaandeel
Goudgewicht = totaalgewicht × (laagaandeel / 1000) × (fijngehalte-karaat / 24)
Voorbeeld: armband van 10 g, 1/20 GF, 14K → 10 × 0,05 × 0,583 ≈ 0,29 g fijngoud
Kort samengevat
Goud-double biedt de optische goudglans tegen een fractie van de prijs, maar bezit geen noemenswaardige materiaalwaarde als edelmetaal. Voor inkoop en smelten is het werkelijke fijngoudgehalte bepalend – dat laat zich met de inkoopprijscalculator bepalen zodra de laagparameters bekend zijn.