Mijnproductie (grade / cut-off)
Ook: Primaire winning, Mijnbouwproductie, Mine supply
De mijnproductie beschrijft de totale hoeveelheid edelmetaal die via de mijnbouw uit het erts wordt gewonnen, waarbij het ertsgehalte (grade) en het economische minimumgehalte (cut-off) bepalen welk materiaal überhaupt wordt gewonnen.
De mijnproductie is de belangrijkste aanbodbron op de edelmetaalmarkt. Elk jaar winnen mijnbouwondernemingen wereldwijd duizenden tonnen goud, zilver, platina en palladium uit het binnenste van de aarde – een proces dat in belangrijke mate wordt gestuurd door twee technisch-economische grootheden: ertsgehalte (grade) en cut-off-gehalte.
Ertsgehalte (grade)
Het ertsgehalte geeft aan hoeveel gram van een edelmetaal in één ton ruwerts zit (g/t). Hoe hoger de grade, des te rendabeler het erts. Men onderscheidt:
| Categorie | Goud-grade (g/t) | Kwalificatie |
|---|---|---|
| Low-grade | 0,3 – 1,5 g/t | Grootschalige dagbouw nodig |
| Medium-grade | 1,5 – 5,0 g/t | Meerderheid van de wereldwijde mijnen |
| High-grade | vanaf 5,0 g/t | Ondergrondse mijnen, zeer winstgevend |
Cut-off-gehalte
De cut-off is het minimale ertsgehalte waarbij winning nog economisch zinvol is. Het is geen vaste grootheid, maar hangt direct af van de actuele goudprijs of zilverprijs alsook van de winningskosten (in het bijzonder de AISC – all-in sustaining costs):
Cut-off (g/t) = winningskosten ($/t erts) ÷ metaalprijs ($/g)
Stijgt de metaalprijs, dan daalt de cut-off – meer ertslichamen worden rendabel en de winbare reserve groeit. Daalt de prijs, dan stijgt de cut-off en worden tot dan toe rendabele afzettingen stilgelegd. Dit mechanisme dempt op lange termijn extreme prijsbewegingen.
Primaire winning versus bijproduct
Goud en zilver worden zowel als primair metaal (eigen goudmijnen) als als bijproduct bij de koper-, zink- of loodwinning gewonnen. Ongeveer 30% van het wereldwijde zilveraanbod komt uit non-ferrometaalmijnen – het zilvervolume reageert daar slechts zwak op de zilverprijs, omdat de winningsbeslissing van het hoofdmetaal afhangt.
Invloed op de edelmetaalprijs
Op lange termijn bepaalt de mijnproductie de aanbodsokkel op de markt. Nieuwe mijnontwikkelingen duren doorgaans 7–15 jaar van ontdekking tot productie. Een aanbodtekort, veroorzaakt door dalende grades in bestaande mijnen of door onvoldoende investeringen, slaat daarom met aanzienlijke vertraging door in de prijzen. De historische prijsontwikkelingen tonen zulke cycli duidelijk.
Kort samengevat
Grade en cut-off zijn de stelknoppen die bepalen of een ertslichaam überhaupt wordt gewonnen – een stijgende edelmetaalprijs ontsluit automatisch nieuwe reserves, een dalende prijs legt ze stil. Beleggers doen er goed aan deze aanbodlogica te kennen om prijscycli beter te kunnen plaatsen.