Edelmetaal begraven in België

Waarom deze vraag hier hoort

Grond kost niets, vraagt geen contract en verschijnt in geen enkel register dat een derde ooit kan raadplegen. Wie edelmetaal kocht als vermogensbescherming of als veilige haven tegen crises, ziet begraven soms als de logische volgende stap in plaats van een afwijking daarvan. In België ontmoet die redenering een juridisch landschap dat weinigen verwachten: geen enkele wet verbiedt het begraven van eigen goud, en geen enkele wet staat het uitdrukkelijk toe. Wat wél bestaat, is een stapeling van regels die elkaar op geen enkel punt overlappen.

Drie afzonderlijke rechtslagen grijpen in zodra er iets in de grond zit of uit de grond komt:

• het federale eigendomsrecht van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek, dat bepaalt wie eigenaar wordt van een gevonden zaak;
• het gewestelijke erfgoedrecht, dat detectie, opgraving en de omgang met archeologische vondsten regelt, en dat in Vlaanderen, Wallonië en Brussel drie volledig verschillende teksten oplevert;
• en, zodra het om schade of een erfenis gaat, de gewone regels van bewijs, verzekering en successie, die dit document telkens maar met één zin aanstipt en verder doorverwijst.

Niet verboden is niet hetzelfde als toegestaan

Wie eigenaar is van een stuk grond en eigenaar is van het goud of zilver, begaat door het een in het ander te stoppen op zich geen misdrijf. Er bestaat geen vergunning om aan te vragen, geen register om iets in te schrijven en geen instantie om te raadplegen. Dat wil niet zeggen dat de wet het onderwerp negeert: zodra het metaal weer boven de grond komt, of zodra de grond van eigenaar wisselt, grijpen wél de regels van dit document in, en die regels zijn zelden in het voordeel van wie begroef.

Het onderscheid dat wél telt: wie zoekt, en wie toevallig vindt

De wet maakt op geen enkele plaats onderscheid tussen begraven en opgraven als handelingen op zich. Waar het wél om draait, is de vraag of iemand een zaak doelbewust opspoort met een metaaldetector, dan wel toevallig op iets stuit tijdens ander werk. Die twee categorieën leiden tot volledig verschillende meldplichten, en de drie gewesten hebben elk hun eigen antwoord op de vraag welke handeling in welke categorie valt.

Het federale kader: Boek 3 BW en het einde van het woord schat

Het eigendomsrecht van gevonden zaken staat sinds 1 september 2021 in Boek 3 „Goederen” van het Burgerlijk Wetboek (wet van 4 februari 2020, BS 17.03.2020, numac 2020020347), artikelen 3.58 tot en met 3.60. Wie het oude woord „schat” of „artikel 716 BW” gebruikt, citeert recht dat al meer dan vier jaar niet meer geldt: het zelfstandig naamwoord komt in heel Boek 3 geen enkele keer voor. De wetgever spreekt in plaats daarvan over een „verborgen zaak”.

De meldplicht van artikel 3.58 BW: zeven dagen, en niet noodzakelijk de politie

Wie een roerende zaak vindt, moet redelijke pogingen ondernemen om de eigenaar terug te vinden. Lukt dat niet, dan schrijft artikel 3.58, § 1 BW een precieze route voor:

„De vinder van een roerende zaak moet redelijke pogingen ondernemen om de eigenaar terug te vinden. Vindt hij deze niet, dan moet hij daarvan uiterlijk binnen zeven dagen na de vondst aangifte doen bij een gemeente van zijn keuze, die deze in het daartoe bestemde register laat opnemen.”

Zeven dagen, en aangifte bij een gemeente naar keuze, niet noodzakelijk de gemeente van de vondst.

Ligt de zaak op grond die niet van de vinder is, dan komt er een tweede verplichting bovenop, binnen dezelfde termijn: de vinder moet de eigenaar van die grond per aangetekende zending inlichten. Twee meldingen dus, in dezelfde zeven dagen, wanneer het om andermans grond gaat. De vinder mag de zaak zelf bewaren of ze afgeven; in beide gevallen gelden de aansprakelijkheidsregels van de bewaargeving uit noodzaak.

Na zes maanden mag over de zaak te goeder trouw en op een economisch verantwoorde wijze worden beschikt, bederfelijke of gevaarlijke zaken onmiddellijk, fietsen na drie maanden. Bij verkoop blijft de opbrengst voor de eigenaar gereserveerd.

Eigendom van een vondst: vier situaties uit artikel 3.59 BW

Wie uiteindelijk eigenaar wordt van een gevonden zaak, hangt af van twee variabelen: heeft de zaak nog een eigenaar, en is ze op eigen dan wel op andermans grond gevonden. Artikel 3.59 BW onderscheidt vier situaties.

Alle vier de verkrijgingsgronden staan bovendien onder de voorwaarde dat de vinder de verplichtingen van artikel 3.58 BW is nagekomen. Wie de zevendagentermijn laat verlopen, verliest de eigendomsverkrijging, de zwaarste sanctie van dit onderdeel van het recht, en zelden als zodanig benoemd. Wie niet zelf eigenaar wordt maar wél zijn verplichtingen heeft vervuld, heeft naar omstandigheden recht op een redelijke vergoeding, maar uitsluitend vanwege de oorspronkelijke eigenaar (art. 3.59, § 4 BW); bij een verborgen zaak zonder eigenaar bestaat er dus niemand die deze vergoeding kan betalen. Een percentage noemt de wet nergens.

Reken door: de verdeling bij helften

Stel dat een verborgen zaak zonder eigenaar op andermans grond een waarde heeft van 20.000 EUR, en de vinder heeft er een gebruiksrecht op en vindt toevallig:

Waarde van de verborgen zaak                            20.000 EUR
Voorwaarden vervuld: gebruiksrecht en toevallige vondst  (art. 3.59, § 3, tweede lid BW)
Aandeel vinder  = waarde / 2                             10.000 EUR
Aandeel eigenaar van het goed = waarde / 2               10.000 EUR

Ontbreekt een van beide voorwaarden, geen gebruiksrecht, of doelbewust gezocht in plaats van toevallig gevonden, dan wijst art. 3.59, § 3, tweede lid BW de vinder geen enkel aandeel toe en valt de verdeling bij helften volledig weg. Aan wie de zaak in dat geval wel toekomt, zegt de tekst niet uitdrukkelijk; die vraag blijft hier open.

Wie zijn eigen begraven goud opgraaft, doet geen vondst

Dit is de kernredenering van dit document, en ze is preciezer dan ze op het eerste gezicht lijkt. De meldplicht staat niet in artikel 3.59, maar in artikel 3.58, § 1 BW, en haar toepassingsgebied hangt niet af van het al dan niet bestaan van een eigenaar, maar van de vraag of de vinder de eigenaar „niet vindt”. Wie zijn eigen begraven goudbaar opgraaft, kent de eigenaar, zichzelf, en is dus geen „vinder” in de zin van de bepaling.

„Wie zijn eigen begraven goud opgraaft, is geen ‚vinder’ in de zin van artikel 3.58, § 1 BW: die bepaling verplicht enkel tot aangifte wie de eigenaar niet terugvindt, en hier is de vinder zelf de eigenaar. Bijgevolg geen aangifte binnen zeven dagen en geen termijn van zes maanden (artikel 3.58, § 3 BW). En omdat artikel 3.59, §§ 2 en 3 BW uitdrukkelijk een zaak veronderstellen die ‚geen eigenaar heeft’, is er ook geen verdeling bij helften.”

Ook de zesmaandentermijn staat in artikel 3.58, § 3, niet in artikel 3.59. Voor wie zijn eigen bezit terugvindt, is geen van beide van toepassing.

Drie gewesten, drie regimes voor metaaldetectie

Zodra een metaaldetector in het spel komt, verlaat het onderwerp het federale spoor en komt het op gewestelijk terrein terecht. Erfgoedrecht en archeologiewetgeving zijn in België een gewestelijke bevoegdheid, en Vlaanderen, Wallonië en Brussel hebben elk een eigen tekst geschreven, met eigen definities, eigen termijnen en eigen sancties.

De drie regelingen verschillen niet in de details, maar in de opzet. Vlaanderen verbiedt één specifieke handeling en delegeert de rest naar een erkenningsregeling; Wallonië verbiedt het gebruik van detectieapparatuur in het algemeen en werkt met een vergunningensysteem waarvan de voorwaarden voor het grootste deel wél in de tekst zelf staan; Brussel bevat, opvallend genoeg, over metaaldetectie geen enkele uitdrukkelijke bepaling. De volgende afdelingen behandelen eerst Vlaanderen; Wallonië en Brussel komen verderop in dit document aan bod.

Vlaanderen: het Onroerenderfgoeddecreet en de erkenning als metaaldetectorist

De Vlaamse regeling staat in het Onroerenderfgoeddecreet van 12 juli 2013 (codex.vlaanderen.be). De kernbepaling, artikel 5.1.2, geldt sinds 1 april 2016:

„Het is verboden zonder erkenning als metaaldetectorist of in afwijking van de code van goede praktijk met metaaldetectoren archeologische artefacten en archeologische sites op te sporen.”

De Vlaamse Regering kan personen als erkend metaaldetectorist aanduiden en bepaalt de voorwaarden, de duur, de schorsing, de intrekking en de beroepsmogelijkheid (art. 3.6.1); elke archeoloog die al erkend is volgens de artikelen 3.5.1 of 3.5.2 is dat automatisch ook als metaaldetectorist (art. 3.6.2). Artikel 5.3.1 delegeert daarnaast een code van goede praktijk die de concrete voorwaarden verder invult.

De volgende tabel geeft een overzicht van de artikelen die een Vlaamse detectorist of grondbezitter raken, inclusief twee bepalingen die in de volgende afdeling verder worden uitgewerkt.

Wat de code van goede praktijk nog niet prijsgeeft

De inhoud van de code van goede praktijk, grafdiepte, tijdstippen, verbodszones, meldformulieren, kon voor dit document niet worden geopend. Dat is een bronprobleem, geen vrijbrief: het decreet legt in de tekst zelf enkel het verbod van artikel 5.1.2 vast en delegeert de rest naar de erkenningsregeling en de code, wat niet betekent dat er in Vlaanderen geen concrete regels zouden bestaan. Wie in Wallonië zoekt, vindt die concrete voorwaarden hierna wél rechtstreeks in het decreet zelf terug.

Vlaanderen: toevalsvondst, meldplicht en de code van goede praktijk

Wie buiten een vooronderzoek, een opgraving én buiten het gebruik van een metaaldetector iets vindt, bijvoorbeeld een oude munt waarvan hij weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat ze archeologische erfgoedwaarde heeft, meldt dat binnen drie dagen bij het agentschap (art. 5.1.4). Daarna moet de vondst gedurende tien dagen onveranderd bewaard, beschermd en toegankelijk gehouden worden; die termijn kan worden ingekort of verlengd.

De kosten van het onderzoek na een toevalsvondst worden gedragen door het Vlaamse Gewest (art. 10.3.2), maar het recht op een vergoeding uit artikel 10.3.3 komt uitsluitend toe aan de zakelijkrechthouder of de gebruiker van het onroerend goed, nooit aan de vinder zelf, en enkel bij een dubbele voorwaarde: schade door de verlenging van de tiendagentermijn, én een totale duur van meer dan dertig dagen. Een detectorist die op andermans grond een melding doet, houdt daaraan dus geen enkele aanspraak over.

Een archeologisch ensemble moet als geheel bewaard blijven, in goede staat gehouden worden en beschikbaar blijven voor wetenschappelijk onderzoek (art. 5.2.1); onderdelen mogen voor hoogstens vijf jaar worden uitgeleend voor educatieve, wetenschappelijke of conservatiedoeleinden, telkens hernieuwbaar, en enkel bij schriftelijke overeenkomst. Een wijziging van bewaarplaats of van zakelijkrechthouder moet binnen dertig dagen worden gemeld, net als het voornemen om een artefact uit het Vlaamse Gewest te brengen, ten minste dertig dagen vooraf (art. 5.2.2 en 5.2.3).

Vlaanderen: sancties en de val van de basisbedragen

Artikel 11.2.2 van het Onroerenderfgoeddecreet stelt onder meer strafbaar: het niet aangeven van een toevalsvondst (5°), schending van het actief- en passiefbehoudsbeginsel (6°/7°) en het gebruik van detectoren in strijd met artikel 5.1.2 (10°). Daarnaast bestaat een zuiver administratief spoor.

Wallonië: verbod, vergunning en de voorwaarden van het decreet van 2023

In Wallonië is het uitgangspunt het omgekeerde van Vlaanderen: geen verbod op één specifieke handeling, maar een algemeen verbod met vier nauw omschreven uitzonderingen. Geldend recht is het Décret du 28 septembre 2023 remplaçant le Code wallon du Patrimoine (BS 21.02.2024, numac 2024001483, in werking sinds 1 juni 2024), samen met het uitvoeringsbesluit AGW du 15 février 2024 (numac 2024004013). De oude Code wallon du Patrimoine van 2018 is op diezelfde datum uitdrukkelijk opgeheven: een bron uit 2018 citeren is recht dat al meer dan een jaar niet meer geldt.

Artikel D.80 van de nieuwe Code luidt, in het Frans, de authentieke taal van het decreet:

Voor een particuliere zoeker van edelmetaal komt het dus op één ding aan: de vergunning van de vierde categorie. § 2 sluit ze uit voor wie jonger is dan 18 jaar; de geldigheidsduur is twaalf maanden vanaf de uitreiking.

De vergunning is geen formaliteit tegen betaling. Art. R.80-1 stelt drie voorwaarden: deelname aan een informatiesessie van de Administration du Patrimoine, de dienst van de Agence wallonne du Patrimoine (AWaP) (1°), het aantonen van „un intérêt scientifique et des compétences nécessaires” (2°), en de betaling van frais de dossier, verschuldigd zowel bij de uitreiking als bij elke vernieuwing (3°).

Wallonië: verbodszones, meldplicht en het voorkooprecht van het Gewest

Zelfs met een geldige vergunning is niet elke plek en elk moment toegankelijk. Art. D.81 CoPat sluit drie categorieën terreinen uit: geklasseerde goederen en hun beschermingszones, de perimeter van de archeologische kaart, en gronden waar op dat moment een sondering of opgraving loopt.

Daarnaast legt art. R.80-6 de vergunninghouder vier gedragsregels op die zelden allemaal samen worden genoemd:

1. niet detecteren vóór zonsopgang of na zonsondergang;
2. niet detecteren op privé- of openbaar terrein zonder toestemming van de eigenaar of de gebruiksgerechtigde — zonder die toestemming is elke zoektocht op andermans grond onrechtmatig, ongeacht de vergunning;
3. de vergunningskaart bij zich dragen (art. R.80-3, § 3, tweede lid);
4. niet dieper graven dan de ploeg- of humuslaag.

Naast de vergunning gelden twee meldplichten met verschillende termijnen (art. D.82, §§ 1 en 3): minstens drie werkdagen vooraf de aangewezen dienst informeren voordat een detectieactiviteit begint, en binnen vijftien dagen na een vondst aangifte doen van een archeologisch goed. Het verbod om zulke goederen te verplaatsen „hors du territoire de la région wallonne de langue française” zonder schriftelijke toestemming geldt specifiek voor het Franstalige deel van Wallonië; de Duitstalige Gemeenschap valt hier niet onder.

Naast die twee detectorplichten kent het decreet een derde meldplicht die met detectie niets te maken heeft, en die precies de lezer van deze gids raakt. Art. D.73 CoPat regelt de toevalsvondst: wie buiten een archeologische operatie en buiten een detectieactiviteit een archeologisch goed ontdekt — de tuineigenaar die bij het spitten op een oude munt stuit — verwittigt binnen drie werkdagen de gemeente van de vindplaats én de door de Regering aangewezen dienst. Twee adressaten dus, en een termijn die volledig losstaat van de detectorregeling hierboven. Voor de tuinvondst zonder toestel is dit dan ook de bepaling die telt, niet art. D.82.

Wallonië: het verwervingsmisdrijf en de sancties van het decreet

Waar het Vlaamse decreet vooral de zoeker raakt, richt het Waalse decreet zich uitdrukkelijk ook op de koper. Art. D.102, 12° CoPat maakt het tot een inbreuk om een archeologisch goed te bezitten, te vervreemden of te verwerven „en ayant connaissance” dat het afkomstig is van een niet-toegelaten archeologische operatie of detectieactiviteit. Dat treft precies de lezer van een verzamelaarsgids: wie met kennis van zaken een oude munt of een ander stuk koopt dat van een illegale detectie afkomstig is, pleegt zelf een inbreuk, los van de vraag wie het uit de grond haalde.

Gevonden archeologische goederen moeten bovendien in een erkend depot terechtkomen (art. D.77); een schriftelijke toestemming maakt onderbrenging bij een door de Communauté française erkend museum mogelijk (al. 3). Voor detectorvondsten geeft art. D.82, § 2 een keuze: in bewaring geven, of de dienst gegarandeerde toegang tot het stuk verlenen zonder het af te staan. Dat een gevonden stuk daarnaast ook numismatische waarde heeft, verandert niets aan de archeologische kwalificatie: beide beoordelingen lopen naast elkaar.

Art. D.116, al. 2 stelt de algemene administratieve geldboete op niet minder dan 250 EUR en niet meer dan 100.000 EUR; art. R.116-1 verfijnt dat per overtreding.

Brussel: het BWRO en de rechtsonzekerheid rond metaaldetectie

Waar Vlaanderen koos voor een verbod met erkenningsregeling en Wallonië voor een verbod met vergunningenstelsel, zwijgt Brussel: het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening (BWRO) bevat over metaaldetectie specifiek geen enkele bepaling.

Art. 243, § 1 BWRO bepaalt dat opgravingen alleen mogen worden uitgevoerd door personen die de Regering daartoe erkent, of door het Gewest zelf. § 2 voegt toe dat „peilingen” buiten de gevallen van de artikelen 244 tot 246 niet mogen worden uitgevoerd „zonder voorafgaande toelating van de Regering of haar afgevaardigde”. De wet onderscheidt daarbij twee begrippen die niet door elkaar lopen: prospectie is het lokaliseren van een vindplaats zonder de toestand ervan te veranderen, peiling is een handeling die die toestand wél verandert. Wie graaft, verricht een peiling, ook wie enkel met een schep een klein gat maakt.

Zodra er iets gevonden wordt, geldt wél een uitdrukkelijke regel. Art. 246, § 1 BWRO:

„Elke ontdekking van archeologische goederen moet binnen de drie dagen door de vinder aan de eigenaar van de archeologische vindplaats en aan het Gewest worden medegedeeld en, in het geval van een ontdekking naar aanleiding van de tenuitvoerlegging van een stedenbouwkundige vergunning of van een verkavelingsvergunning, aan de houder van deze vergunning.”

Dat geldt evengoed voor een oude munt als voor een gouden of zilveren voorwerp met mogelijke erfgoedwaarde. Drie dagen — geen werkdagen — en, buiten een bouwcontext, twee adressaten: de eigenaar van de vindplaats en het Gewest. Bij een ontdekking tijdens bouw- of verkavelingswerken komt de houder van die vergunning erbij als derde adressaat. Nadien moet de vondst gedurende eenentwintig werkdagen bewaard en toegankelijk gehouden worden, een regeling van kracht sinds 01.09.2019 (ORD 2017-11-30/19, art. 203). De goederen worden intussen „aan het toezicht van het Gewest toevertrouwd tot aan hun definitieve devolutie” (art. 248); art. 247 regelt de vergoeding daarvoor.

Cultureel erfgoed onder water: een aparte federale regeling

Voor wie zoekt aan de kust of in Belgische wateren geldt een aparte, federale regeling die met het gewestelijke erfgoedrecht hierboven niets te maken heeft. De Wet van 4 april 2014 over onderwatererfgoed is opgeheven door de Wet van 23 april 2021 (BS 25.05.2021, van kracht sinds 4 juni 2021), die het UNESCO-verdrag van 2 november 2001 ter bescherming van cultureel erfgoed onder water omzet in Belgisch recht.

Deze federale regeling geldt naast, niet in plaats van, de drie gewestelijke regimes hierboven: ze grijpt in zodra het om Belgische zeegebieden gaat, niet om vondsten op het land — bijvoorbeeld een wrak met een lading goud of zilver. Wat ze voor rivieren, kanalen en binnenwateren betekent, is in deze recherche niet onderzocht en staat hier daarom niet.

Het risico van de derde: erfrecht, bewijs en het gewest dat meekijkt

Wat hierboven werd beschreven — geen vondst bij eigen begraven edelmetaal — geldt uitsluitend voor wie zelf begroef en zelf weer opgraaft. Zodra een derde in beeld komt, verandert de juridische figuur volledig, en dat raakt precies de erfgenaam of de koper van een stuk grond.

Wie erft wat hij nooit heeft gezien

Bij overlijden gaat het vermogen van de erflater van rechtswege over op de erfgenamen — een algehele rechtsopvolging die ook goederen omvat waarvan de erfgenaam de locatie niet kent. Wie na een overlijden goud of zilver in de tuin van de overledene aantreft, is in theorie dus geen vinder van andermans zaak, maar erfgenaam van een zaak die al de zijne was. Het probleem is een bewijsprobleem, geen bijzondere regel die de wet voor deze situatie heeft geschreven: art. 3.58 en 3.59 BW kennen geen aparte bepaling voor erfgenamen. Kan de herkomst niet worden aangetoond, dan blijft onduidelijk of het gaat om een verborgen zaak zonder eigenaar — bijvoorbeeld van een veel eerdere, onbekende eigenaar van het perceel, met de verdeling van art. 3.59, § 3 BW — of om een zaak met een bekende eigenaar, hier de nalatenschap zelf, waarvoor de vijfjarentermijn van art. 3.59, § 1 BW geen betekenis heeft omdat de eigenaar al vaststaat.

De huidige goudprijs en zilverprijs bepalen mee hoe zwaar dat bewijsprobleem economisch weegt. Moet de waarde van het gevondene worden vastgesteld, voor de nalatenschap of voor een latere verkoop, dan geeft de rekenmachine smeltwaarde een eerste, actuele schatting op basis van gewicht en gehalte; een juridisch bindende waardering levert ze niet.

Twee gevolgen die hier niet worden uitgelegd

Of en hoeveel erfbelasting of successierechten verschuldigd zijn, hangt af van het Gewest waar de erflater fiscaal woonde, met eigen tarieven en vrijstellingen per Gewest; die cijfers horen thuis in de gids over belasting op edelmetalen in België, niet hier. Een bankkluis wordt bij overlijden bovendien niet zomaar geopend: de verhuurder moet vooraf een lijst van de inhoud opmaken, een verplichting die met begraven metaal — dat in geen enkel register voorkomt — nooit kan samenvallen. Hoe die kluisregeling werkt, legt de gids over bewaring en verzekering uit.

Verzekering, belasting en aankoop: wat elders wordt behandeld

Dit document behandelt uitsluitend fund-, vondst- en erfgoedrecht. Drie onderwerpen die daar rechtstreeks aan raken, worden elders volledig uitgewerkt; hier staat telkens niet meer dan de aansluiting. Ze gelden overigens evengoed voor platina en palladium als voor goud en zilver.

Verzekering

Begraven metaal ligt per definitie buiten de plaats die een woonverzekering als „verzekerde locatie” omschrijft. Of en hoe een polis toch dekking biedt voor iets dat niet in huis lag, is een vraag van de algemene voorwaarden van de verzekeraar, niet van dit hoofdstuk. De gids over bewaring en verzekering gaat daar dieper op in.

Belasting

Of een verkoop van teruggevonden edelmetaal een belastbare meerwaarde oplevert, en tegen welk tarief, hangt af van regels die met fund- en erfgoedrecht niets te maken hebben, inclusief de vraag hoe een aanschaffingswaarde wordt aangetoond wanneer er, zoals bij begraven metaal vaak het geval is, geen enkel aankoopbewijs bestaat. Die volledige uitleg staat in de gids over belasting op edelmetalen in België.

Aankoop

De keuze tussen munten en baren, en de vraag hoe een handelaar te beoordelen, horen bij de aankoopbeslissing en worden behandeld in de gidsen over goud kopen en zilver kopen in België.

Wat te doen in plaats van begraven

Wie edelmetaal kocht als vermogensbescherming en dat op een tastbare, discrete manier wil bewaren, heeft binnen het Belgische recht meer opties dan begraven, en geen daarvan draagt het probleem dat dit document blootlegt.

• Eigen opslag in huis of in een kluis valt onder heel andere regels dan grond: geen fund-, geen erfgoed- en geen detectorrecht is erop van toepassing, wel de gewone regels van bewaring en verzekering.
• Een bankkluis is een geregistreerd contract: het bestaan en het einde ervan worden aan het CAP bij de Nationale Bank van België gemeld. Raadplegen mag enkel wie als informatiegerechtigde uitdrukkelijk bij wet gemachtigd is (art. 2, 5° van de wet van 8 juli 2018); of een notaris na een overlijden tot die categorie behoort, is voor deze gids niet vastgesteld. De inhoud van de kluis blijft daarbij hoe dan ook onbekend, het bestaan van het contract niet.
• Spreiding over meerdere locaties of vormen — bijvoorbeeld deels in goud, deels in zilver — beperkt het risico dat één verlies, diefstal of vergissing de hele voorraad treft; de gids over diversificatie gaat op dat principe in.
• Aankoopbewijzen apart van het metaal bewaren blijft, ongeacht de opslagvorm, de goedkoopste manier om latere discussies over herkomst en waarde te vermijden — waarom dat fiscaal weegt, legt de gids over belasting op edelmetalen uit. Voor begraven metaal is dat, zoals hierboven bleek, vaak precies de ontbrekende schakel.

Het eigen risico van begraven

De kernregels op een rij

Dit document behandelde het fund-, vondst- en erfgoedrecht rond begraven goud en zilver in België: federaal voor eigendom en meldplicht, gewestelijk voor metaaldetectie en archeologie, en telkens strikt gescheiden van fiscaliteit, verzekering en aankoop. Onderstaande tabel herhaalt de kernregel per onderwerp, met de vindplaats in de wet.