Krugerrand-coupures
Ook: Krugerrand-formaten, KR-coupures
De Zuid-Afrikaanse Krugerrand wordt in vier officiële gewichtscoupures geslagen: 1 oz, 1/2 oz, 1/4 oz en 1/10 oz – alle met een identiek fijngehalte van 916,7/1000 (22 karaat).
De Krugerrand is de oudste en meestverkochte gouden beleggingsmunt ter wereld. Sinds 1967 wordt hij door de Rand Refinery in Germiston en de South African Mint in Centurion geslagen. Wat veel kopers verrast: de Krugerrand is geen zuivere goudmunt, maar een 22-karaats legering van 91,67 % goud en 8,33 % koper – dat geeft hem zijn karakteristiek roodachtige gloed en verhoogt de krasvastheid bij dagelijks gebruik.
De vier officiële gewichtscoupures
Sinds 1980 is het coupureprogramma compleet. Elk formaat bevat hetzelfde fijngehalte van 916,7 ‰, maar onderscheidt zich in totaalgewicht, diameter en dikte:
| Coupure | Fijngoud | Ruwgewicht | Diameter | Dikte |
|---|---|---|---|---|
| 1 oz | 31,1035 g | 33,930 g | 32,77 mm | 2,84 mm |
| 1/2 oz | 15,5518 g | 16,965 g | 27,07 mm | 2,215 mm |
| 1/4 oz | 7,7759 g | 8,482 g | 22,05 mm | 1,888 mm |
| 1/10 oz | 3,1103 g | 3,393 g | 16,55 mm | 1,35 mm |
Het ruwgewicht is telkens hoger dan het fijngewicht, omdat het koperaandeel erbij komt. De actuele metaalwaarde van elke coupure kunt u berekenen met de goudrekenmachine of de smeltwaarderekenmachine.
Fijngehalte en berekening van het goudaandeel
Fijngewicht = ruwgewicht × 0,91667
Voorbeeld 1 oz: 33,930 g × 0,91667 ≈ 31,1035 g fijngoud
De spotprijs wordt steeds per troy ounce (31,1035 g) opgegeven. De materiaalwaarde van de 1-oz-Krugerrand komt daarom nagenoeg exact overeen met de dagelijkse goudprijs – vermeerderd met het agio (premie), dat handelaren voor het slaan, de logistiek en marge in rekening brengen.
Prijsopslagen per coupure
Kleinere coupures dragen procentueel hogere agio's, omdat de productiekosten per munt vergelijkbaar zijn, terwijl het goudgehalte sterk daalt:
- 1 oz: doorgaans 2–4 % boven spot
- 1/2 oz: doorgaans 4–6 % boven spot
- 1/4 oz: doorgaans 6–9 % boven spot
- 1/10 oz: doorgaans 10–15 % boven spot
Wie zo dicht mogelijk bij de spotprijs wil kopen, is met de 1-oz-munt het voordeligst uit. Kleinere coupures zijn geschikt wanneer flexibiliteit bij verkoop of schenking voorop staat. Let op: dit is geen beleggingsadvies.
Proof-uitgaven en bijzondere slagen
Naast de standaard-bullionmunten (Brilliant Uncirculated) zijn alle vier coupures ook verkrijgbaar als proof-munten met hoogglanzend gepolijste spiegelplaat en mat reliëf. Deze collector's edition wordt in lagere oplage geslagen en met certificaat en capsule geleverd. De meerprijs ten opzichte van de bullionvariant is aanzienlijk; de wederverkoopwaarde richt zich dan sterker op numismatiek dan op materiaalwaarde.
Btw en juridische behandeling
Alle vier coupures van de Krugerrand gelden als beleggingsgoud en zijn daarmee vrijgesteld van btw (Richtlijn 2006/112/EG; munten met een fijngehalte van ten minste 900‰). Bij verkoop bestaat er in Nederland geen vermogenswinstbelasting – goud valt in plaats daarvan als vermogen in box 3 (peildatum 1 januari; heffingsvrij vermogen in 2025 ca. €57.000 per persoon). Er is geen Duitse speculatietermijn van toepassing. Geen belasting- of juridisch advies; raadpleeg in voorkomend geval een belastingadviseur.
Echtheidscontrole aan de hand van de maten
De maattoleranties van de Rand Refinery zijn strak. Met de muntgewicht-controle laat zich het gewicht van elke coupure tegen de streefwaarden controleren. Afwijkingen van meer dan 0,05 g of opvallende diameterwaarden wijzen op vervalsingen – doorgaans wolfraamkernen met goudlaag.
Kort onthouden
De Krugerrand bestaat in vier gewichtsmaten (1 oz tot 1/10 oz) met doorgaand 22-karaats goud. Wie kapitaalefficiëntie zoekt, kiest de 1-oz-variant; wie in kleinere eenheden wil opdelen, betaalt daarvoor een hoger agio. Controleer de actuele goudprijs en materiaalwaarde steeds vóór aankoop.