Breukgoud
Ook: Oud goud, Schrootgoud, Smeltgoud
Breukgoud is de verzamelnaam voor beschadigde, vervormde of onvolledige gouden voorwerpen die niet langer als sieraad of gebruiksvoorwerp dienen en vooral bestemd zijn om te worden omgesmolten.
Breukgoud is de verzamelnaam voor gouden voorwerpen die hun oorspronkelijke gebruiksdoel hebben verloren – gebroken kettingen, verbogen ringen, losse oorstekers, beschadigde armbanden of afgedankte gouden tandkronen. Bepalend is niet het uiterlijk, maar het goudgehalte: elk stuk breukgoud draagt zijn fijngehalte in de vorm van een legering, die na het omsmelten en raffineren weer tot fijngoud of een nieuwe legering kan worden verwerkt. De actuele goudprijs bepaalt daarbij rechtstreeks de haalbare opbrengst.
Wat telt als breukgoud?
Niet elk defect gouden voorwerp is breukgoud in economische zin. Verzamelstukken, zeldzame munten of voorwerpen met historische getuigeniswaarde moeten vóór het omsmelten door een specialist worden beoordeeld. Als typisch breukgoud gelden daarentegen:
- Beschadigde of oude gouden sieraden zonder verzamelwaarde (ringen, kettingen, hangers, broches)
- Tandgoud (kronen, bruggen, inlays) uit dentale legeringen met doorgaans 585–750 fijngehalte
- Losse onderdelen en breukstukken – afgebroken sluitingen, veerringen, los granulaat
- Ruwgoud en goudklompen uit particuliere bron
- Vergulde voorwerpen met een voldoende dikke goudlaag (zelden lonend)
Fijngehalte bepalen – keurstempels lezen
Het fijngehalte van een gouden stuk is in de keurstempel geslagen. In Nederland en Europa zijn de volgende stempels gebruikelijk:
| Stempel | Karaat | Fijngehalte | Aandeel fijngoud |
|---|---|---|---|
| 999 | 24 kt | 99,9 % | vrijwel zuiver goud |
| 750 | 18 kt | 75,0 % | 3/4 goud |
| 585 | 14 kt | 58,5 % | iets meer dan ½ |
| 375 | 9 kt | 37,5 % | krap 2/5 |
| 333 | 8 kt | 33,3 % | 1/3 goud |
Ontbreekt een keurstempel – bijvoorbeeld bij zeer oude stukken of in het buitenland gemaakte sieraden –, dan kan het fijngehalte worden bepaald met een strijkproef, een zuurtest of een röntgenfluorescentieanalyse (RFA). Betrouwbare opkopers voeren deze analyse kosteloos uit.
De smeltwaarde berekenen
De smeltwaarde (ook wel materiaalwaarde of substantiewaarde) is de theoretische ondergrens van de breukgoudwaarde – dat wil zeggen: wat het aanwezige fijngoud op de spotmarkt waard zou zijn. De berekening is eenvoudig:
Smeltwaarde = ruwgewicht (g) × fijngehalte × actuele goudprijs (€/g)
Voorbeeld: 10 g ring, 585 goud, goudprijs 85 €/g
→ 10 × 0,585 × 85 = 497,25 €
Met de smeltwaardecalculator kunt u deze waarde tot op de seconde nauwkeurig bepalen op basis van de actuele marktprijs. Het resultaat dient als onderhandelingsbasis tegenover opkopers.
Inkoop – wat handelaren betalen
Geen enkele opkoper betaalt de volle smeltwaarde: smelten, raffineren, analyse en marge worden afgetrokken. De zogeheten inkoopfactor geeft aan welk percentage van de smeltwaarde de koper uitbetaalt. Marktgangbare marges:
| Type aanbieder | Inkoopfactor (typisch) |
|---|---|
| Gespecialiseerde online-opkoper | 90 – 97 % |
| Lokale goudinkoop / juwelier | 75 – 92 % |
| Pandjeshuis | 50 – 75 % |
| Scheidingsinstelling (rechtstreeks, vanaf ~50 g) | 95 – 99 % |
Met de inkoopprijscalculator kunt u controleren of een concreet aanbod marktconform is. Voor grotere hoeveelheden loont de rechtstreekse weg naar de scheidingsinstelling, die breukgoud omsmelt, analyseert en de opbrengst uitbetaalt op basis van het werkelijke fijngehalte.
Tandgoud als bijzonder geval
Tandgoud bevat vaak palladium, platina of zilver naast goud. Dentale legeringen zijn niet gestandaardiseerd – het goudgehalte kan tussen 40 en 90 % variëren. Zonder RFA-analyse is de waarde nauwelijks betrouwbaar te schatten. De tandgoudcalculator geeft een indicatie zodra het ongeveer goudaandeel bekend is.
Fiscale aandachtspunten
Winst uit de verkoop van particulier breukgoud kent in Nederland geen vermogenswinstbelasting en ook geen speculatietermijn zoals in Duitsland. Edelmetaal valt als vermogen in box 3 (peildatum 1 januari; heffingsvrij vermogen circa € 57.000 per persoon). Dit is geen belastingadvies – raadpleeg bij twijfel een belastingadviseur.
Bij de inkoop van edelmetaal gelden op grond van de Nederlandse witwaswetgeving (Wwft) identificatie- en meldplichten; de opkoper is verplicht om een identiteitsbewijs en gegevens vast te leggen.
Duurzaamheid: recyclen in plaats van nieuw winnen
Breukgoud is een belangrijk onderdeel van de wereldwijde goudrecycling. Volgens de World Gold Council is ongeveer 25–30 % van het jaarlijks beschikbare goud afkomstig uit secundaire bronnen – waaronder sieraden, elektronica en tandgoud. Het omsmelten van oud goud vergt slechts een fractie van de energie die nodig is voor de primaire winning uit erts, en vermijdt het gebruik van chemicaliën zoals cyanide. Wie breukgoud verkoopt, draagt daarmee bij aan de kringloopeconomie.
Kort samengevat
Breukgoud heeft geen schoonheidswaarde meer, maar wel een duidelijk meetbare materiaalwaarde. Keurstempel lezen, smeltwaarde berekenen, aanbiedingen vergelijken – wie deze drie stappen beheerst, behaalt bij de verkoop een eerlijke prijs. De smeltwaardecalculator en de inkoopprijscalculator leveren daarvoor de nodige basis.