Goudbaar-coupures
Ook: Baarformaat, Baargewicht, Coupuregewicht
De coupure van een goudbaar beschrijft het genormeerde gewicht en bepaalt in belangrijke mate agio, liquiditeit en geschiktheid voor verschillende beleggingsstrategieën.
De goudbaar-coupure bepaalt in welk gewichtsformaat een goudbaar wordt geproduceerd en verhandeld. Het is geen louter productkenmerk, maar bepaalt agio, verhandelbaarheid en fiscale behandeling. Wie beleggingsgoud koopt, dient de gangbare formaten en hun respectieve voor- en nadelen te kennen.
Overzicht van de gangbare formaten
| Gewicht | Fijngewicht (ca.) | Typisch agio* | Doelgroep |
|---|---|---|---|
| 0,1 g | 0,10 g | 30–60 % | Cadeau, eerste investering |
| 0,5 g | 0,50 g | 15–30 % | Kleine belegger |
| 1 g | 1,00 g | 8–18 % | Kleine belegger |
| 5 g | 5,00 g | 4–10 % | Particuliere belegger |
| 10 g | 10,00 g | 3–7 % | Particuliere belegger |
| 1 oz (31,1035 g) | 31,10 g | 2–5 % | Standaardformaat |
| 50 g | 50,00 g | 2–4 % | Particuliere belegger |
| 100 g | 100,00 g | 1,5–3 % | Particuliere belegger |
| 250 g | 250,00 g | 1–2,5 % | Belegger / zakelijk |
| 500 g | 500,00 g | 0,8–2 % | Belegger / zakelijk |
| 1 kg | 1 000,00 g | 0,5–1,5 % | Institutioneel |
| 12,5 kg (400 oz) | 12 441 g | < 0,5 % | Centrale banken / LBMA |
*Agio op de spotprijs is richtinggevend en fluctueert naargelang handelaar en marktsituatie.
Gewichtseenheden en omrekening
Goudbaren worden in twee eenhedensystemen aangegeven:
- Gram / kilogram – overheersend in Europa en Azië (bijv. 1 g, 10 g, 100 g, 1 kg)
- Troy ounces (troy oz) – internationaal dominerend, met name in het Engelstalige gebied (1 oz = 31,1035 g)
De spotprijs in euro per gram berekent u op elk moment met de eenhedenomrekenaar. De actuele goudprijs vindt u op de goudprijspagina.
Materiaalwaarde = gewicht (g) × fijngehalte (‰) ÷ 1000 × goudprijs (€/g)
Voor een snelle berekening gebruikt u de smeltwaardecalculator.
Waarom het agio daalt met de omvang
Het agio (premie) op de spotprijs is bij grotere baren aanzienlijk lager omdat:
- Vaste kosten (stempeling, verpakking, certificaat, assaykaart) over meer goudgewicht worden verdeeld.
- Scheidingsinstelling en handelaar grote hoeveelheden tegen gunstigere productievoorwaarden onderhandelen.
- Liquiditeit van grote standaardformaten (100 g, 1 kg) hoger is – de markt is dieper.
Een baar van 1 g kan daardoor 15 % agio kosten, terwijl een baar van 1 kg slechts 1–1,5 % boven spot ligt. Bij verkoop ontstaat de omgekeerde situatie: kleine formaten leveren vaak verhoudingsgewijs minder op omdat handelaren hogere inkoopkortingen calculeren. De haalbare prijs berekent u met de inkoopprijscalculator.
Fiscale aspecten (geen fiscaal of beleggingsadvies)
Beleggingsgoud is in Nederland vrijgesteld van btw (Richtlijn 2006/112/EG) – ongeacht de coupure, mits het fijngehalte van de baar ten minste 995 ‰ bedraagt. Gebruikelijke baren bereiken 999,9 ‰ en voldoen daar ruimschoots aan. Er bestaat in Nederland geen vermogenswinstbelasting bij verkoop; in plaats daarvan valt goud als vermogen in box 3 (peildatum 1 januari; heffingsvrij vermogen ca. €57.000 per persoon in 2025). Er geldt geen Duitse speculatietermijn. Voor fiscale vragen wendt u zich tot een belastingadviseur.
Geslagen versus gegoten baar
De coupure beïnvloedt ook de productievorm:
- Gegoten baren (cast bars): typisch vanaf 100 g en hoger, ruwe structuur, lager agio.
- Geslagen baren (minted bars): fijner oppervlak, uniformere maten, geliefd in kleine coupures (1 g – 100 g), komen vaak in de certificaatbaar (blister) met echtheidscertificaat.
Kort samengevat
Hoe groter de coupure, des te lager het agio en des te beter de liquiditeit – hoe kleiner, des te flexibeler de belegging en des te hoger de relatieve kosten. Voor de meeste particuliere beleggers bieden baren van 1 oz en 100 g de beste verhouding tussen flexibiliteit en kostenefficiëntie.