Niet-gealloceerd goud

Wie niet-gealloceerd goud koopt, verwerft geen eigendomsaanspraak op bepaalde fysieke baren, maar een vordering op de instelling die de rekening beheert – vergelijkbaar met een banktegoed in de eenheid gram of troy ounce. De aanbieder mag het gedeponeerde goud samenvoegen met andere klantvoorraden of eigen reserves en hoeft de belegger slechts de overeenkomstige tegenwaarde in goud of geld terug te geven. De actuele goudprijs bepaalt daarbij de dagwaarde van het tegoed.

Gealloceerd vs. niet-gealloceerd – het doorslaggevende verschil

Het belangrijkste verschil ligt in het tegenpartijrisico: bij gealloceerd goud staat het edelmetaal zelf borg; bij niet-gealloceerd goud hangt de terugbetaling af van de kredietwaardigheid van de aanbieder. Raakt de bank in insolventie, dan neemt de belegger als gewone schuldeiser deel aan de boedel – een depositogarantiestelsel (in Nederland wettelijk tot € 100.000) geldt niet voor goudrekeningtegoeden.

Hoe niet-gealloceerd goud wordt verhandeld

Niet-gealloceerd goud is het standaardformaat in de groothandel: de Londense interbancaire markt (LBMA) wikkelt het grootste deel van de wereldwijde goudhandel af via niet-gealloceerde rekeningen. Banken en centrale banken verplaatsen dagelijks miljoenen troy ounces zonder dat er een baar van kluis wisselt. De historische goudprijzen laten zien dat de spotprijs die op deze markt tot stand komt, de wereldwijde prijsreferentie voor alle andere goudproducten vormt.

Voor particuliere beleggers komt niet-gealloceerd goud doorgaans voor in de volgende vormen:

1. Goudrekening bij een bank – tegoed in gram of troy ounces, vaak zonder aankoopopslag, maar met tegenpartijrisico.
2. Goud-ETC's zonder fysieke dekking – schuldbewijzen aan toonder die de goudprijs volgen, maar niet noodzakelijk fysiek zijn gedekt.
3. Sommige goud-spaarplanmodellen – maandelijkse inleg koopt goudaandelen als boekpositie; fysieke levering is vaak pas vanaf een minimumhoeveelheid mogelijk.

Met de spaarplan-calculator is de opbouw van vermogen op lange termijn via regelmatige goudaankopen te simuleren – ongeacht of men gealloceerd of niet-gealloceerd belegt.

Fiscale duiding

Voor particulieren geldt in Nederland dat er geen vermogenswinstbelasting bestaat bij de verkoop van edelmetaal, ook niet wanneer het om niet-gealloceerd goud op een goudrekening gaat: er is dus geen belasting op de verkoopwinst zelf. Wel valt de waarde van het goudtegoed onder de vermogensrendementsheffing in box 3, met de peildatum van 1 januari en een heffingvrij vermogen van circa €57.000.

Wat de btw betreft geldt: voor zover de niet-gealloceerde goudrekening op beleggingsgoud luidt – dat wil zeggen goud met een fijngehalte van ten minste 995 ‰ – is de aankoop vrijgesteld van btw. De vrijstelling geldt ongeacht of het goud fysiek of als boekpositie wordt aangehouden. Dit is geen belastingadvies.

Risicoprofiel in het kort

• Tegenpartijrisico – uitval van de aanbieder
• Geen recht van revindicatie – geen toegang tot specifieke baren
• Hefboomwerking mogelijk – aanbieders kunnen meer goud verkopen dan aanwezig (fractionele reserve)
• Liquiditeitsvoordeel – onmiddellijk verhandelbaar tegen de spotprijs
• Geen opslagkosten – vaak de goedkoopste vorm van goudbezit

Kort samengevat

Niet-gealloceerd goud is goedkoop en liquide, maar draagt een tegenpartijrisico dat fysiek goudeigendom niet kent. Wie maximale zekerheid zoekt, geeft de voorkeur aan gealloceerd goud of fysieke voorraden; wie op korte termijn handelt of kleine bedragen belegt, profiteert van de lage kosten van niet-gealloceerde rekeningen.