Zolte zloto
Także: Yellow Gold, Stop zoltego zlota
Zolte zloto to klasyczny stop zlota z zlota, srebra i miedzi, ktorego cieply, zoltawy odcien jest najblizszy czystemu metalowi.
Zolte zloto to najbardziej pierwotna i najszerzej rozpowszechniona na swiecie forma przetworzonego zlota. Jako stop zlota laczy czyste zloto ze srebrem i miedzia, przy czym proporcja ilosciowa metali dodatkowych okresla probe oraz dokladny efekt barwny. Kto zna aktualna cene zlota, moze bezposrednio ustalic wartosc materialowa przedmiotu z zoltego zlota za pomoca kalkulatora wartosci topienia.
Sklad i proby
Proba okresla, ile czystego zlota (Au) przypada na 1 000 czesci wagowych stopu. W zoltym zlocie srebro i miedz miesza sie zwykle w proporcji okolo 1:1 do 2:1 (Ag:Cu), co zachowuje charakterystyczny cieply zolty odcien. Wyzszy udzial miedzi przesuwa kolor w kierunku czerwieni, wyzszy udzial srebra sprawia, ze przedmiot jest bledszy.
| Proba | Karaty | Udzial zlota | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|
| 333 ‰ | 8 Kt | 33,3 % | Bizuteria modowa, bizuteria dla poczatkujacych |
| 585 ‰ | 14 Kt | 58,5 % | Bizuteria codzienna, USA, Europa Wschodnia |
| 750 ‰ | 18 Kt | 75,0 % | Bizuteria wysokiej klasy, koperty zegarkow |
| 916 ‰ | 22 Kt | 91,6 % | Monety (Krugerrand), tradycyjna bizuteria |
| 999 ‰ | 24 Kt | 99,9 % | Zloto inwestycyjne, sztabki - nie bizuteria |
W Polsce najpopularniejszym zlotem jubilerskim jest zolte zloto 750 (18 karatow): laczy dobra obrabialnosc, wysoka trwalosc i nasycony zloty odcien. Zloto 585 (14 karatow) jest tansze i szeroko rozpowszechnione na miedzynarodowym rynku masowym. Monety takie jak Krugerrand tradycyjnie wykorzystuja zolte zloto 916, aby uzyskac twardsza, odporniejsza na zarysowania powierzchnie.
Wytwarzanie i obrobka
Stopy zoltego zlota powstaja w rafinerii metali lub odlewni przez wspolne stopienie skladnikow. Proces opiera sie na prostym wzorze podstawowym:
Masa czysta (Au) = masa brutto x proba / 1000
Przyklad 750: 10 g x 0,750 = 7,50 g czystego zlota
Po stopieniu stop przetwarza sie w tasme walcowana, drut lub polfabrykat. Zolte zloto doskonale sie lutuje, walcuje i ciagnie - wlasciwosci, ktore od tysiacleci czynia je preferowanym materialem jubilerskim.
Cechy rozpoznawcze i puncy
Przedmioty z zoltego zlota nosza cecha probiercza, ktora oznacza probe w promilach (np. "585" lub "750") lub jako liczbe karatow. Starsze przedmioty z XIX i poczatku XX wieku moga miec odmienne stemplowania. Do sprawdzania autentycznosci nadaja sie proba kwasowa, proba rysowa lub - nieniszcząco - analiza fluorescencji rentgenowskiej.
Zolte zloto a inne stopy zlota
Poza zoltym zlotem istnieja trzy inne glowne kolory stopow:
- Biale zloto: zamiast miedzi zawiera pallad lub nikiel; czesto rodowane.
- Czerwone zloto: wysoki udzial miedzi (>12 %) nadaje wyraznie czerwonawy kolor.
- Rozowe zloto: sredni udzial miedzi; barwa posrednia miedzy zoltym a czerwonym zlotem.
Zolte zloto nie wymaga uszlachetniania powierzchni takiego jak rodowanie i dlatego nie wykazuje zmiany barwy przez scieranie - praktyczna zaleta w porownaniu z bialymi stopami.
Obliczanie wartosci materialowej
Wartosc materialowa przedmiotu z zoltego zlota zalezy od aktualnej ceny zlota oraz proby. Za pomoca kalkulatora zlota mozna ustalic wartosc wedlug gramatury, karatow i ceny dnia z dokladnoscia do sekundy. Dla starego zlota lub zlomu zlota kalkulator ceny skupu dostarcza realistycznej wartosci orientacyjnej po odjeciu marzy dealera.
Uwaga: Informacje dotyczace aspektow podatkowych przy kupnie lub sprzedazy bizuterii zlotej (np. VAT, okres przetrzymania) nie stanowia doradztwa podatkowego ani inwestycyjnego - prosze zwrocic sie do specjalisty.
W skrocie
Zolte zloto to najbardziej ponadczasowy stop zlota: przez polaczenie zlota ze srebrem i miedzia powstaje klasyczny zloty odcien przy jednoczesnie praktycznej twardosci. Proba - rozpoznawalna po cesze probierczej - okresla zarowno wartosc materialowa, jak i wlasciwosci obrobki.