Skład wolnocłowy
Także: Skład celny, Magazyn wolnocłowy, Customs Warehouse, Free Warehouse
Skład wolnocłowy to zatwierdzony przez państwo magazyn, w którym towary mogą być składowane poza obszarem celnym UE, bez konieczności zapłaty ceł importowych ani VAT importowego.
Skład wolnocłowy (nazywany także składem celnym lub Customs Warehouse) umożliwia składowanie towarów – w tym fizycznych metali szlachetnych, takich jak złoto i srebro – tak, jakby znajdowały się one wciąż poza obszarem celnym Unii Europejskiej. Dopóki metale pozostają w składzie, nie powstają należności importowe ani VAT importowy. Dopiero przy dopuszczeniu do swobodnego obrotu – czyli przy faktycznym imporcie do UE – należności te stają się wymagalne.
Podstawa prawna
Podstawę prawną stanowi Unijny kodeks celny (UKC), rozporządzenie (UE) nr 952/2013, uzupełnione rozporządzeniem delegowanym (UE) 2015/2446 oraz rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2015/2447. Składy celne muszą zostać zatwierdzone przez krajowe organy celne (w Polsce: Krajowa Administracja Skarbowa). Prowadzący potrzebują odpowiedniego pozwolenia i są zobowiązani do prawidłowego prowadzenia ewidencji wszystkich składowanych towarów.
Rodzaje składów w skrócie
| Typ | Rodzaj | Odpowiedzialność za obowiązki | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Typ I | Publiczny skład celny | Prowadzący skład | Dealerzy metali szlachetnych, składy specjalistyczne |
| Typ II | Publiczny skład celny | Zgłaszający (składujący) | Banki, użytkownicy instytucjonalni |
| Typ III | Prywatny skład celny (tylko prowadzący) | Prowadzący skład | Rafinerie, hurtownicy |
Dla inwestorów indywidualnych istotny jest przede wszystkim publiczny skład celny, prowadzony przez wyspecjalizowanych dealerów metali szlachetnych lub banki.
Korzyści dla inwestorów w metale szlachetne
- Odroczenie podatku: VAT importowy (23% na srebro, platynę i pallad) staje się wymagalny dopiero przy pobraniu ze składu – nie przy zakupie.
- Elastyczność: metale szlachetne mogą być w obrębie składu przedmiotem handlu, przepakowywane lub przeznaczane na nowo, bez zmiany sytuacji celnej.
- Zdolność do handlu międzynarodowego: sztabki mogą zostać sprzedane innym nabywcom, którzy być może wyeksportują metal do państwa trzeciego – wówczas należności UE odpadają całkowicie.
- Bezpieczne przechowywanie: profesjonalne składy celne są z reguły wyposażone w sejfy o wysokim poziomie zabezpieczeń, ochronę ubezpieczeniową i pełną dokumentację stanu.
Odróżnienie od przechowywania własnego
W przeciwieństwie do przechowywania własnego fizyczna kontrola należy do prowadzącego skład, a nie do inwestora. Inwestor posiada udokumentowane prawo do określonej ilości metalu szlachetnego (przy składowaniu alokowanym – do możliwych do zidentyfikowania, oznaczonych numerami sztuk). Przy składowaniu niealokowanym istnieje jedynie roszczenie obligacyjne, co w razie niewypłacalności prowadzącego stanowi podwyższone ryzyko.
Szczególne aspekty podatkowe
Złoto inwestycyjne jest w UE już zwolnione z VAT na mocy Dyrektywy 2006/112/WE – skład wolnocłowy nie daje tu dodatkowej korzyści VAT przy zakupie wewnątrz UE. Korzyść ujawnia się przede wszystkim przy fizycznym srebrze, platynie i palladzie, które podlegają pełnej stawce VAT, oraz przy metalach importowanych z państw trzecich (np. Szwajcaria, USA). Zyski ze sprzedaży prywatnie posiadanego metalu szlachetnego nadal podlegają polskiemu prawu podatkowemu (PIT; zysk zwolniony po upływie sześciu miesięcy od końca miesiąca zakupu). Skład wolnocłowy nic w tym nie zmienia.
Uwaga: ten wpis nie stanowi porady podatkowej ani inwestycyjnej. Indywidualne pytania podatkowe należy wyjaśnić z doradcą podatkowym. Aktualną cenę złota i cenę srebra można śledzić na tej stronie w każdej chwili; efekt podatkowy przy sprzedaży szacuje kalkulator podatku.
Znane lokalizacje i dostawcy
Wiodące lokalizacje składów wolnocłowych dla metali szlachetnych w Europie to Zurych (Szwajcaria, poza obszarem celnym UE), Singapur i Londyn. Wewnątrz UE zatwierdzone składy celne prowadzą m.in. wyspecjalizowani dealerzy metali szlachetnych i banki depozytowe we Frankfurcie, Monachium i Amsterdamie.
Krótko podsumowując
Skład wolnocłowy to sprawdzone narzędzie dla inwestorów instytucjonalnych i zamożnych inwestorów indywidualnych, którzy chcą przechowywać większe ilości fizycznych metali szlachetnych kosztowo efektywnie i z pewnością prawną, bez natychmiastowego uiszczania należności importowych. Kto natomiast posiada mniejsze ilości lub ceni bezpośredni dostęp, jest często lepiej obsłużony przechowywaniem własnym lub skrytką bankową.