Gramatura sztabek złota
Także: rozmiar sztabki, masa sztabki, waga nominalna sztabki
Gramatura sztabki złota opisuje jej znormalizowaną masę i w decydującym stopniu określa premię, płynność oraz przydatność do różnych strategii inwestycyjnych.
Gramatura sztabki złota określa, w jakim formacie wagowym produkowana i sprzedawana jest sztabka złota. Nie jest to zwykła cecha produktu, lecz decyduje o premii, możliwości odsprzedaży i traktowaniu podatkowym. Kto kupuje złoto inwestycyjne, powinien znać popularne formaty oraz ich zalety i wady.
Przegląd popularnych formatów
| Masa | Masa czysta (ok.) | Typowa premia* | Grupa docelowa |
|---|---|---|---|
| 0,1 g | 0,10 g | 30-60 % | Prezent, pierwsza inwestycja |
| 0,5 g | 0,50 g | 15-30 % | Drobny inwestor |
| 1 g | 1,00 g | 8-18 % | Drobny inwestor |
| 5 g | 5,00 g | 4-10 % | Inwestor prywatny |
| 10 g | 10,00 g | 3-7 % | Inwestor prywatny |
| 1 oz (31,1035 g) | 31,10 g | 2-5 % | Format standardowy |
| 50 g | 50,00 g | 2-4 % | Inwestor prywatny |
| 100 g | 100,00 g | 1,5-3 % | Inwestor prywatny |
| 250 g | 250,00 g | 1-2,5 % | Inwestor / firma |
| 500 g | 500,00 g | 0,8-2 % | Inwestor / firma |
| 1 kg | 1 000,00 g | 0,5-1,5 % | Instytucjonalny |
| 12,5 kg (400 oz) | 12 441 g | < 0,5 % | Banki centralne / LBMA |
*Premia do ceny spot ma charakter orientacyjny, waha się w zależności od dealera i sytuacji rynkowej.
Jednostki wagi i przeliczanie
Sztabki złota podaje się w dwóch systemach jednostek:
- Gram / kilogram - dominujący w Europie i Azji (np. 1 g, 10 g, 100 g, 1 kg)
- Uncje trojańskie (troy oz) - dominujące międzynarodowo, zwłaszcza w krajach anglojęzycznych (1 oz = 31,1035 g)
Cenę spot w euro za gram ustalisz w każdej chwili za pomocą konwertera jednostek. Aktualną cenę złota znajdziesz na stronie ceny złota.
Wartość materiału = masa (g) x próba (promile) / 1000 x cena złota (zł/g)
Do szybkiego obliczenia skorzystaj z kalkulatora wartości topienia.
Dlaczego premia maleje wraz z rozmiarem
Premia (agio) do ceny spot jest wyraźnie niższa przy większych sztabkach, ponieważ:
- Koszty stałe (wybicie, opakowanie, certyfikat, karta assay) rozkładają się na większą masę złota.
- Rafineria i dealer negocjują duże ilości na korzystniejszych warunkach produkcji.
- Płynność dużych formatów standardowych (100 g, 1 kg) jest wyższa - rynek jest głębszy.
Sztabka 1 g może więc kosztować 15 % premii, podczas gdy sztabka 1 kg leży tylko 1-1,5 % ponad spot. Przy sprzedaży powstaje sytuacja odwrotna: małe formaty osiągają często proporcjonalnie mniej, ponieważ dealerzy kalkulują wyższe potrącenia skupu. Osiągalną cenę ustalisz za pomocą kalkulatora ceny skupu.
Aspekty podatkowe (to nie doradztwo podatkowe ani inwestycyjne)
Złoto inwestycyjne jest w Polsce zwolnione z VAT (Dyrektywa 2006/112/WE) - niezależnie od gramatury, o ile próba sztabki wynosi co najmniej 995 promili. Sztabki handlowe osiągają 999,9 promila i spełniają ten warunek z zapasem. W zakresie PIT: zysk ze sprzedaży złota przez osobę fizyczną jest zwolniony po upływie 6 miesięcy od końca miesiąca zakupu; w ciągu 6 miesięcy - opodatkowany według skali PIT. Uwaga: Polska ma 6-miesięczny termin, inaczej niż większość krajów. W sprawach podatkowych zwróć się do doradcy podatkowego. Źródła: podatki.gov.pl, isap.sejm.gov.pl, eur-lex.europa.eu.
Sztabka bita a odlewana
Gramatura wpływa również na formę wytwarzania:
- Sztabki odlewane (Cast Bars): typowo od 100 g wzwyż, surowa struktura, niższa premia.
- Sztabki bite (Minted Bars): drobniejsza powierzchnia, bardziej jednolite wymiary, preferowane w małych gramaturach (1 g - 100 g), często w sztabce certyfikowanej (blister) z certyfikatem autentyczności.
W skrócie
Im większa gramatura, tym korzystniejsza premia i tym lepsza płynność - im mniejsza, tym bardziej elastyczna inwestycja i tym wyższe koszty względne. Dla większości inwestorów prywatnych sztabki 1 oz i 100 g oferują najlepszy stosunek elastyczności do efektywności kosztowej.